Бүгінгі таңда ғылым мен техника қарыштап дамып, адам еңбегі жеңілдеген заманда, денсаулықты сақтау мен нығайту мәселесі тіпті өзекті бола түсті. Заманауи қоғамда адамдардың аз қозғалуы, дұрыс тамақтанбауы және экологиялық жағдайлар түрлі аурулардың көбеюіне әкеліп соғуда.

Осы орайда, адамның ұзақ әрі сапалы ғұмыр кешуінің бірден-бір жолы — салауатты өмір салтын ұстану. Салауатты өмір салты дегеніміз — тек аурудың жоқтығы емес, бұл адамның физикалық, психикалық және әлеуметтік тұрғыдан толыққанды жақсы күйде болуы. Бұл — әрбір адамның өз өміріне, болашағына деген жауапкершілігі. Салауатты өмір салтын қалыптастыру — әрқайсымыздың күнделікті әдеттерімізден басталады. Қазіргі жаһандану заманында, техника мен технологияның қарыштап дамыған кезеңінде адамдардың қозғалысы азайып, зиянды әдеттер мен дұрыс емес тамақтану үрдісі белең алып келеді. Осы орайда салауатты өмір салтын қалыптастыру — тек жеке адамның ғана емес, бүкіл қоғамның, мемлекеттің басты міндетіне айналуы тиіс. Салауатты өмір салты дегеніміз — адамның денсаулығын сақтауға және нығайтуға бағытталған іс-әрекеттер мен мінез-құлық құндылықтарының жүйесі. Салауатты өмір салтының ең басты тірегі — дұрыс және теңгерімді тамақтану. Күнделікті тұтынатын тағамдар ағзамыздың құрылыс материалы іспеттес. Бүгінгі таңда фастфуд, газдалған тәтті сусындар, жартылай фабрикаттар мен химиялық қоспалары көп өнімдер нарықты жаулап алды. Мұндай тағамдар семіздік, қант диабеті және жүрек-қан тамырлары ауруларының ерте жастан пайда болуына әкеп соғуда. Салауатты өмір салтын ұстанатын адам өз рационына жауапкершілікпен қарауы керек. Денсаулықтың тағы бір маңызды кепілі — белсенді қозғалыс пен спорт. «Қозғалыс — өмірдің негізі» екенін ескерсек, заманауи адамдардың уақытының көбін компьютер немесе телефон алдында тапжылмай отырып өткізуі үлкен қауіп тудырады. Аз қозғалу (гиподинамия) бұлшықеттердің әлсіреуіне, омыртқа ауруларына және қан айналымының бұзылуына әкеледі.

Психикалық саулық пен сапалы демалыс та бұл жүйенің ажырамас бөлігі болып табылады. Қазіргі күйзеліске (стресске) толы ақпараттық заманда жүйке жүйесін қорғау өте маңызды. Күніне 7-8 сағаттық уақытылы ұйқы, эмоционалды тұрақтылық және өмірге позитивті көзқараспен қарау адамның ішкі қуатын арттырады. Уақытылы демалған ми жұмысқа қабілеттілікті жоғарылатып, дұрыс шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Салауатты өмір салтын сақтауда психикалық саулық пен сапалы демалыс ерекше рөл атқарады. Қазіргі қарбалас пен ақпараттық тасқын заманында адамның жүйке жүйесіне түсетін салмақ өте көп. Тұрақты күйзеліс пен мазасыздық ағзаның қорғаныс қабілетін төмендетіп, созылмалы шаршауға әкеледі. Сонымен қатар, тазалық пен жеке бас гигиенасы — саулықтың берік негізі. Адам өзі тұратын, жұмыс істейтін немесе оқитын ортаның тазалығына тікелей жауапты. Бөлмені жиі желдету, ылғалды тазалық жұмыстарын жүргізу ауадағы зиянды бөлшектер мен бактериялардың азаюына септігін тигізіп, тыныс алу жүйесінің жұмысын жеңілдетеді. Мұнымен қоса, қоршаған ортамен, жақындармен жағымды қарым-қатынас орнату, позитивті ойлау және сүйікті іспен (хоббимен) айналысу адамның ішкі энергиясын арттырады. Дене сұлулығы мен жан сұлулығы, ішкі тыныштық пен тазалық қатар сақталғанда ғана нағыз салауаттылыққа қол жеткізуге болады.

Қорыта айтқанда, салауатты өмір салты — бұл тек бір күндік нәрсе емес, бұл біздің күнделікті әдетіміз болуы тиіс. «Дені саудың — жаны сау» демекші, тәніміз де, жанымыз да сау болғанда ғана біз бақытты өмір сүре аламыз. Денсаулық — бізге берілген үлкен сыйлық, сондықтан оны жас кезден бастап күту өз қолымызда. Бүгіннен бастап уақытылы ұйықтап, тазалық сақтап, спортпен шұғылдансақ, болашағымыз жарқын болады. Денсаулық — бізге табиғат берген ең қымбат қазына, сондықтан оны жас кезден бастап сақтау, күту және нығайту әрбір адамның өз қолында екенін ұмытпауымыз керек.
 

Абдуашім Айгерім

Темірбек Жүргенов атындағы 70 мектеп-лицей