Қоғамда әлі күнге дейін байқалмайтын, бірақ терең бір стереотип сақталып келеді: дене шынықтыру мұғалімі – тек спорт залында «доппен ойнайтын» адам деген түсінік. Бұл көзқарас шындыққа қашық қана емес, математика, физика немесе тарих пәндерінің мұғалімдерімен бірдей балаларымыздың болашағын қалыптастырып жүрген мыңдаған педагогтердің еңбегін төмендетеді.Шындығында, дене шынықтыру мұғалімі – ең алдымен педагог. Ол білім беру бағдарламаларын әзірлейді, бағалау жүйесін қалыптастырады, оқу-тәрбие үдерісін ұйымдастырады, құжаттамамен жұмыс істейді және әр оқушының нәтижесі үшін жауап береді. Жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін түлектер кәсіби құзыреттерін растау үшін Ұлттық біліктілік тестілеуінен өтеді – бұл басқа пән мұғалімдері сияқты кәсіби деңгейді дәлелдейтін маңызды кезең.

Статистика көрсеткендей, «Дене шынықтыру және спорт» бағытын таңдаған абитуриенттер ел көлемінде тұрақты түрде үздік үштікке кіреді. Бұл спорт саласына мақсатты, білімді және жоғары мотивацияға ие жастардың келетінін дәлелдейді. Олар спортты тек кәсіби қызмет ретінде ғана емес, өмірлік миссия ретінде қабылдайды.Мемлекет тұрғысынан дене шынықтыру мұғалімдерін даярлау талаптары басқа педагог кадрлармен толық сәйкес келеді. Ғылым және жоғары білім министрлігі білім деңгейіне, құзыреттерге, педагогикалық жүктемеге және аттестацияға қатысты бірыңғай стандарттарды белгілейді. Мұғалімдер кәсіби портфолио қалыптастырады, аттестациядан өтеді және санатын растайды. Бұл – жүйелі, жауапты әрі интеллектуалды еңбек.Осы педагогикалық вертикальдің заңды жалғасы – жаттықтырушылар мен кәсіби спортшылар. Жаттықтырушы – тек жеке жарыс тәжірибесі бар бұрынғы спортшы емес. Бұл – жоғары білімді, педагогикалық даярлықтан өткен, ғылыми-әдістемелік білімді меңгерген маман. Ол жаттығу үдерісін жоспарлайды, спорттық нәтижелерді талдайды, психология мен физиологияны қолданады және спортшының әлеуетін дамытуға бағытталған кәсіби шешімдер қабылдайды. Мұндай мамандар өз шәкірттерінің денсаулығы мен болашағы үшін үлкен жауапкершілік арқалайды.

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей:
«Бұқаралық спортты дамыту – ұлт денсаулығының кепілі»,
«Денсаулығы мықты ұлт – бәсекеге қабілетті ұлт»

Бұл сөздер спорттың маңызы тек медальмен өлшенбейтінін айқын көрсетеді. Спорт – ұлттық сана-сезімді қалыптастыратын, патриотизмді нығайтатын және адами капиталды дамытатын маңызды әлеуметтік институт.Қазіргі қазақстандық спортшылар – бірнеше тіл білетін, халықаралық тәжірибесі бар, заманауи білім мен басқарушылық дағдыларды меңгерген тұлғалар. Олар – елдің халықаралық беделін арттыратын және оның жаһандық деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ететін стратегиялық ресурс.

Қазақ ұлттық спорт университеті (KNUS) осы бағытта маңызды рөл атқарады. Университетте заманауи материалдық-техникалық база қалыптастырылған, халықаралық стандарттарға сәйкес білім беру бағдарламалары енгізілген және болашақ педагогтер мен жаттықтырушыларды даярлауға ерекше көңіл бөлінеді. Мұнда тек спортшылар ғана емес, спорт ғылымының зерттеушілері, менеджерлері және саланың болашақ көшбасшылары қалыптасады.Сонымен қатар университет ғылыми-әдістемелік зерттеулерді дамытуға, халықаралық серіктестікті кеңейтуге және әлемдік тәжірибені енгізуге басымдық береді. Бұл өз кезегінде қазақстандық спорттың сапалы дамуына, жаңа буын мамандарының қалыптасуына және елдің спорттық әлеуетінің нығаюына мүмкіндік береді.Дене шынықтыру және спорт – бұл тек физикалық дайындық емес. Бұл – тәртіп, жауапкершілік, төзімділік, мақсатқа ұмтылу және командалық рух. Осындай қасиеттерді бойына сіңірген жас ұрпақ елдің сенімді тірегіне айналады.Сондықтан педагогтерге, жаттықтырушыларға және ата-аналарға балаларды спортқа бағыттаудан қорықпау маңызды. Дене шынықтыру мұғалімдері мен жаттықтырушылар – баланың өмірлік ұстанымын, кәсіби бағытын және азаматтық құндылықтарын қалыптастыратын алғашқы тәлімгерлер.

Қорытындылай келе, спорт – тек жарыс немесе нәтиже емес. Бұл – ұлттың денсаулығы, елдің болашағы және қоғамның тұрақты дамуының негізі. Ескірген стереотиптерден бас тартып, спорт пен білім саласында еңбек етіп жүрген мамандардың еңбегін лайықты бағалау – бүгінгі қоғамның маңызды міндеті. Себебі бүгінгі спортшы мен педагог – ертеңгі елдің дамуына үлес қосатын тұлға.

Куангалиева Турсынзада Куангалиевна,

Қазақ ұлттық спорттық универсиетінің ректоры (KNUS)