Банк картасында қанша қаражат ұстауға болады
Қазақстанда банктік карталар саны жыл сайын өсіп келеді. Алайда қаржы сарапшылары азаматтарға карталарды «әмиян» ретінде ғана қарастыруға кеңес береді. Өйткені барлық жинақты картада сақтау қауіпті. Бұл туралы Oimaqnews.kz порталы Finratings-ке сілтеме жасап хабарлайды.
2025 жылдың желтоқсан айының басындағы дерек бойынша елімізде 84,4 млн банктік карта тіркелген. Оның 41,6 миллионы ғана белсенді қолданыста. Дегенмен нақты қанша адамның картасы бар екені белгісіз, себебі бір азаматтың бірнеше картасы болуы мүмкін. Сондай-ақ кей ресейлік азаматтар да қазақстандық карталарды пайдалана алады.
Бүгінде карта тек төлем құралы емес, өмірдің көптеген сервисіне байланған құрал. Бірақ барлық ақшаны мобильді қосымшада не пластикте сақтау техникалық ақаудан бастап, кибер алаяқтыққа дейінгі түрлі тәуекелдерге әкеледі.
Банк картасындағы ақша қайда сақталады?
Қаражат картаның өзінде емес, оған байланыстырылған ағымдағы шотта сақталады. Бұл маңызды құқықтық нюанс: егер банк лицензиясынан айырылса, мемлекет ақшаны қайтара алады, бірақ тек бекітілген лимиттер аясында.
Егер азамат бір картада күнделікті шығын да, ірі жинақ та сақтаса, телефон жоғалғанда немесе фишинг сілтемесіне кіргенде бірден барлық қаражатынан айырылуы мүмкін. Сондықтан сарапшылар қаржыны бөлуді жеке қауіпсіздік шарасы деп санайды.
Мемлекет депозиттерді қалай қорғайды?
Қазақстанның барлық екінші деңгейлі банкі депозиттерді міндетті кепілдендіру жүйесіне қатысады. Бұл жүйені Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры (КФГД) қамтамасыз етеді.
Кепілдендірілген өтем лимиттері:
20 млн ₸ дейін — теңгедегі жинақ депозиттері
10 млн ₸ дейін — теңгедегі карточкалық/ағымдағы шоттар және өзге депозиттер
5 млн ₸ дейін — шетел валютасындағы шоттар
Маңызды ескерту: егер бір банкте карта да, депозит те болса — максималды өтем 20 млн ₸-дан аспайды. Қалған соманы ликвидациялық комиссия арқылы қайтаруды күтуге тура келеді.
Картада қанша ақша ұстау қауіпсіз?
Жалпы бірдей сома жоқ, бірақ сарапшылар 1–2 аптаға жететін шығынды ғана картада қалдыруды ұсынады.
Алматы/Астана тұрғыны үшін шартты есеп:
азық-түлік пен тұрмыстық химия — 40 000–60 000 ₸
транспорт/бензин — 10 000–15 000 ₸
түскі ас және кофе — 20 000–30 000 ₸
күтпеген шығындар — ≈20 000 ₸
Нәтижесінде 90 000–125 000 ₸ — күнделікті өмір үшін жеткілікті қалдық. Қалған қаражатты депозитке салу тиімді әрі қауіпсіз — қажет сәтте бірнеше секундта картаға аударуға болады.